Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

ΤΟΥΡΙΣΤΕΣ και ΑΛΗΤΕΣ

Φωτεινή ΜαστρογιάννηΟικονομολόγος, καθ. ΜΒΑ

Θα λέγαμε  ότι η σύγχρονη κοινωνία χαρακτηρίζεται από τέσσερα στοιχεία
που είναι οοικονομισμόςο υλισμός, ο καταναλωτισμός και ο ατομισμός.
Παντού συναντάμε τον οικονομισμό. Όλοι μιλούν για την οικονομία, το κράτος θεωρείται πλέον επιχείρηση και υποστηρίζεται δε ότι θα πρέπει να διοικείται ως επιχείρηση (δεν είναι τυχαία η εκλογή ενός επιχειρηματία στη θέση του προέδρου των ΗΠΑ και η πιθανή εκλογή ενός τραπεζίτη στη θέση του προέδρου της Γαλλίας). Οι πάντες, λοιπόν, μιλούν και γράφουν για την οικονομία και για τους οικονομικούς δείκτες χωρίς όμως να αναφέρονται στις επιπτώσεις των διαφόρων μέτρων στην κοινωνία, πόσο δε μάλλον στην ευημερία της κοινωνίας, η οποία δεν φαίνεται να απασχολεί κανέναν και κυρίως τους ταγούς. Η ευφορία των οικονομικών δεικτών λοιπόν υπεράνω της ευημερίας του ανθρώπου. Το γεγονός αυτό υποκρύπτεται εντέχνως. Μιλάμε για οικονομική ανάπτυξη χωρίς όμως να αποσαφηνίζεται το πότε και κυρίως ποιους θα ωφελήσει.

Ο υλισμός, το άλλο χαρακτηριστικό της σύγχρονης κοινωνίας,  αφορά την εμμονική επικέντρωση στα υλικά προϊόντα και φυσικά σε αυτά δεν ανήκουν τα πολιτισμικά αγαθά,η λέξη αισθητική είναι σχεδόν απαγορευμένη, άγνωστη για τον πολύ κόσμο. Η χυδαιότητα του υλισμού επικρατεί στα πάντα. Τα ΜΜΕ προωθούν αυτή τη χυδαιότητα μέσω των κατευθυνόμενων ταινιών, ειδήσεων, ριάλιτυ σόου όπου ο κάθε ένας χρησιμοποιεί το οποιοδήποτε αθέμιτο μέσο για να κερδίσει ένα (εξευτελιζόμενος) ευτελές βραβείο.

Για τον ατομισμό, που είναι το τρίτο χαρακτηριστικό της σύγχρονης κοινωνίας μας,  έχω αναφερθεί σε σειρά κειμένων αναφερόμενη και στην ψυχολογική του διαταραχή που είναι ο ναρκισσισμός και στις επιπτώσεις αυτού στην οικονομία, στην κοινωνία και στα έθνη. Στον ατομισμό, τα άτομα είναι αυτά που έχουν σημασία και όχι η κοινωνία. Τα άτομα, δε, είναι αυτά που φέρουν αποκλειστική ευθύνη για την επιτυχία και την αποτυχία τους παραγνωρίζοντας το κοινωνικό περιβάλλον από το οποίο προέρχονται. Η κοινωνική προέλευση αγνοείται, ως να μην είναι σημαντικό το οικογενειακό περιβάλλον και η τάξη στην οποία ανήκει κάποιος  για την κοινωνική του άνοδο και για τις ευκαιρίες επιτυχίας που του παρέχονται.

Ο άνθρωπος πλέον υφίσταται την τυραννία της επιτυχίας και γνωρίζει ότι δεν υπάρχει κοινωνική υποστήριξη, κάπου να βασιστεί, ως εκ τούτου το άγχος του μεγαλώνει. Ειδικότερα, στις οικονομικές συνθήκες των τεχνητών οικονομικών κρίσεων που βιώνουμε, οι άνθρωποι χωρίζονται, όπως αναφέρει ο Μπάουμαν, σε τουρίστες και "αλήτες" (vagabonds). Τουρίστες είναι αυτοί που μπορούν και καταναλώνουν ενώ "αλήτες" είναι αυτοί που δεν μπορούν. Οι τουρίστες όμως ζουν διαρκώς με το άγχος μήπως γίνουν "αλήτες" και έτσι προσπαθούν να κρύψουν αυτό το άγχος τους ,αγνοώντας τους αλήτες, προσποιούμενοι ότι αυτοί απλά δεν υπάρχουν.

Ο καταναλωτισμός, λοιπόν, είναι και το τέταρτο χαρακτηριστικό της κοινωνίας μας. Πιστεύουμε ότι τα υλικά αγαθά θα μας φέρουν την ευτυχία. «Αγοράζω άρα υπάρχω». Ψωνίζω για να αισθανθώ καλά, άλλο που όμως αυτό δεν είναι παρά μία πρόσκαιρη ευχαρίστηση.

Δεν είναι όμως μόνο ότι παύουμε να είμαστε πολίτες και ότι έχουμε γίνει σκέτο καταναλωτές αλλά είναι αυτό που ο Μπάουμαν  αναφέρει ότι δηλαδή τα εμπορεύματα είμαστε πλέον εμείς οι ίδιοι, εμπορεύματα που έχουν κάποια αξία. Θα πρόσθετα στο σημείο αυτό ότι οι άνθρωποι – εμπορεύματα που το οικονομικό σύστημα κρίνει ότι δεν έχουν κάποια αξία καθίστανται περιττοί και ως εκ τούτου πρέπει να αποβληθούν βλ. άνεργοι, συνταξιούχοι, ανάπηροι, ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού κτλ.  

Από τη στιγμή που ο άνθρωπος είναι εμπόρευμα γι’αυτό και πουλά την εργασία του
(η εργασία ως εμπόρευμα ή η μισθωτή εργασία είναι σκλαβιά έλεγαν παλαιότερα), οποιαδήποτε βελτίωση των οικονομικών δεικτών δεν θα του φέρει ικανοποίηση και ευτυχία. Ωστόσο και αυτή η μισθωτή εργασία είναι πλέον για λίγους.  Αυτοί που εισηγούνται για περικοπές θέσεων εργασίας και ευελιξία στην εργασία είναι αυτοί που δεν απειλούνται από την ανεργία. Η ανεργία δεν φέρνει συλλογικότητα και αντίσταση, όπως κάποιοι θέλουν να πιστεύουν, αλλά αντίθετα είναι η απόλυτη πράξη βίας στον σύγχρονο άνθρωπο. Ο άνεργος προσπαθεί μόνος του να επιβιώσει όπως όπως, να βρει μία θέση εργασίας κάνοντας πράξη το «ο θάνατός σου, η ζωή μου». Ο θάνατος του άλλου στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι η αποστέρηση από αυτόν της θέσης εργασίας που έχει. Γι’αυτό και ο συλλογικός φθόνος για τις τελευταίες «σίγουρες» εάν και κακοπληρωμένες θέσεις εργασίας που έχουν απομείνει που είναι αυτές των δημοσίων υπαλλήλων που και εκεί όμως με τις ατομικές αξιολογήσεις (από εξεταστές την πρόθεση και την επιστημονική εγκυρότητα ουδείς γνωρίζει) θα πάψουν να είναι και αυτές σίγουρες, πέφτοντας έτσι και το τελευταίο προπύργιο της σταθερής εργασίας. 

Η συλλογικότητα διώκεται γι’αυτό και η συνειδητή κατάρρευση των συνδικάτων και οι ατομικές συμβάσεις εργασίας. Το ατομικό είναι παντού, ατομική σύμβαση, ατομική αξιολόγηση, το άτομο και τίποτε άλλο.

Οι σύγχρονοι κοινωνιολόγοι υποστηρίζουν ότι οι σταθερές θέσεις εργασίας θα είναι για λίγους ενώ οι υπόλοιποι θα είναι νεόπτωχοι όπως λέει ο Μπάουμαν ή το πρεκαριάτο όπως το αποκαλεί ο Στάντινγκ.

Το άτομο θα προσπαθεί με τη δια βίου εκπαίδευση (τη μεγάλη παγίδα καταστροφής του ελεύθερου χρόνου) να βρει μία θέση εργασίας που αυτή όμως θα προορίζεται γι’αυτούς που έχουν τα «σωστά» προσόντα, έχουν τελειώσει τα «σωστά» πανεπιστήμια και έχουν τις «σωστές» (οικογενειακές κατά βάση) γνωριμίες.

Ο άνεργος ειδικά ο μακροχρόνιος θα ενταχθεί στους περιττούς και συνεπώς αποβλητέους. Τα επιδόματα που δίνονται τείνουν να δημιουργήσουν μία κοινωνία όπου κάποιοι θα ζούνε μόνο από τα επιδόματα και κάποιοι άλλοι θα είναι οι σχετικά εύποροι (οι τουρίστες του Μπάουμαν). Μία τέτοια διαμόρφωση κοινωνίας όμως θα είναι καταστρεπτική και ο κοινωνικός κατακερματισμός θα είναι μεγάλος.

Τί θα μπορούσε να κάνει κάποιος; Εάν και μας αρέσουν οι έτοιμες ρετσέτες και προτιμάμε πολλές φορές να σκέφτονται οι άλλοι για εμάς και να αποφασίζουν αντίστοιχα, η μόνη λύση είναι η συλλογικότητα απέναντι σε αυτή τη διαμορφωθείσα βία. Η συλλογικότητα ακόμα και στο οικονομικό μοντέλο όπως είναι αυτό της ανάπτυξης των συνεταιρισμών, στο οποίο η Ελλάδα έχει μακρόχρονη παράδοση. Όπως υποστήριξε ο Χάμπερμας, η συλλογικότητα είναι αυτή που μπορεί να απαλλάξει τον άνθρωπο από τη σύγχρονη αποξένωση που προκαλεί το κράτος της αγοράς.  

Προτεινόμενη βιβλιογραφία

Bauman, Z. 1998b. Work, Consumerism and the New Poor. Buckingham and Philadelphia: Open
University Press.
Bourdieu, P. 1998. Acts of Resistance – Against the tyranny of the market. New York: TheNew York Press.
Habermas, J. 1975. Legitimation Crisis, trans. Thomas McCarthy. Boston: Beacon Press.
Standing, G. 2011.The precariat. London:Bloomsbury. 

Σχόλια

  1. Quantum Binary Signals

    Professional trading signals delivered to your cell phone daily.

    Start following our trades NOW and make up to 270% a day.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

ενεργό link

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΤΟ ΠΕΠΛΟ 26000 ΕΤΩΝ vid

Αλήθειες που οι Δρακονιανοί,Οφιδοειδείς και Σαυροφυείς που σε κυβερνάνε δεν θέλουν να γνωρίζεις!.

"Εθαψε" 19 ζωές ενώ σπατάλησε εκατομμύρια σε λούσα Ομολογία-σοκ>Η περιφέρεια Αττκής, έχει ταμειακά διαθέσιμα 345 εκατομμύρια!

ΠΕΡΑ ΒΡΕΧΕΙ
Οι σοκαριστικές αποκαλύψεις για την Περιφερειάρχη Ρένα Δούρου διαδέχονται η μία την άλλη καθώς 19 άνθρωποι έχουν χάσει ήδη τη ζωή τους. Οι αποκαλύψεις έχουν να κάνουν με τα εκατομμύρια που

ΓΗΙΝΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΠΛΕΓΜΑ

Περί του ΓΗΙΝΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΠΛΕΓΜΑΤΟΣ Ήδη από τη δεκαετία του ‘60, οι Σοβιετικοί επιστήμονες Ν. Γκοντσάροφ, Β. Μόροζ και Β. Μοκάροφ είχαν ανακαλύψει στοιχεία που αποδεικνύουν την ύπαρξη ασθενών μαγνητικών γραμμών, οι οποίες φαίνεται πως περιβάλλουν τον πλανήτη μας σε σχήμα δωδεκαέδρου, τοποθετημένου μέσα σε ένα εικοσάεδρο, σαν κάποτε η γη να ήταν ένας τεράστιος κρύσταλλος ή να είχε μορφή ενάργειας που προερχόταν από κάποιον κρυσταλλικό πυρήνα της. Επάνω σε έναν γεωγραφικό χάρτη, οι Σοβιετικοί επιστήμονες σημείωσαν τις μνημειακές κατασκευές των αρχαίων πολιτισμών και αμέσως φάνηκε πως αυτέςακολουθούσαν τις μαγνητικές ή ενεργειακές γραμμές του εικοσαέδρου.

Εμβόλιο Γρίππης 2- Συγκλονιστικά ευρήματα ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ μελέτης

vasoula2908Πριν από 7 ώρες (τροποποιήθηκε) Μετά την αρνητικότατη αντιδραση ενος(μόνο ενος σε πάνω από 3000 άτομα) κυρίου ονοματι Ματεο στο προηγούμενο βίντεο λες κι είναι αστυνομία σκέψης, έχω να πω ό,τι είπα και στο σάιτ μου γι'αυτό το θέμα. Το μεταφέρω αυτολεξί:

ΙΣΛΑΜΟΠΙΘΗΚΟΙ ΜΠΗΚΑΝ ΣΕ ΓΑΛΛΙΚΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ, ΑΠΑΙΤΗΣΑΝ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ ΟΛΕΣ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΕΣ ΕΙΔΕΜΗ…vid

Στη Γαλλία δύο ισλαμοπίθηκοι με φορτηγό εισήρθαν στη γαλλική Μονή κατά τη διάρκεια των υπηρεσιών της και ζήτησαν όλες οι μοναχές ασπαστούν το Ισλάμ.

Γουίλιαμ Τόμπκινς - Eρπετοειδείς, τι έγινε στη Σελήνη ... vid

Απόρρητο βίντεο της NASA στην...Σελήνη και άλλα...