Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Έθνη και Ναρκισσισμός

 Φωτεινή Μαστρογιάννη
Οικονομολόγος, καθ. ΜΒΑ
Το τραγελαφικό είναι ότι στις επιχειρήσεις όπου ο ναρκισσισμός είναι πραγματική λαίλαπα, προωθείται παράλληλα η έννοια της ομαδικής εργασίας (!!!) δημιουργώντας παρανοϊκές καταστάσεις στους
εργαζόμενους που από την μία πρέπει να είναι υπέρ του δέοντος ανταγωνιστικοί με τους συναδέρφους τους και από την άλλη απαιτείται από την επιχείρηση να δείξουν επαρκή υποκρισία και να συνεργασθούν με τους άλλους. Δεν είναι να απορούμε λοιπόν για την ψυχική «ασθένεια» του σύγχρονου επιχειρησιακού περιβάλλοντος. Σύμφωνα με  ψυχολόγους που είναι εξειδικευμένοι στα θέματα των επιχειρήσεων, στις επιχειρήσεις συναντάμε ένα μείγμα ψυχοπάθειας, ναρκισσισμού και μακιαβελικής συμπεριφοράς.  Οι εταιρικοί ψυχοπαθείς χρησιμοποιούν το κουτσομπολιό για να πλήξουν τη φήμη κάποιου, «γλύφουν» τους ανώτερους και παρενοχλούν τους κατώτερους στην ιεραρχία. Μόλις επιτύχουν τον σκοπό τους, πετούν πλέον με περιφρόνηση στον κάλαθο των αχρήστων όσους «χρησιμοποίησαν».

Η τοξικότητα του σύγχρονου επιχειρησιακού περιβάλλοντος  είναι εξαιρετικά δύσκολο να αλλάξει και προκειμένου να αλλάξει θα χρειαστεί συνεχείς νομοθετικές παρεμβάσεις για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα (βλ. παρεμβάσεις για την παρενόχληση στον χώρο εργασίας, τα ίσα δικαιώματα κτλ.).

Το φαινόμενο όμως του ομαδικού ναρκισσισμού δεν το βλέπουμε μόνο στις επιχειρήσεις αλλά και στην πολιτική. Η πλειοψηφία των πολιτικών, κατά γενική ομολογία, είναι της άποψης και της πράξης του «όσο πιο πολλά αρπάξουμε» αδιαφορώντας πλήρως για το μέλλον της χώρας και των πολιτών της.

Πέραν όμως των παραπάνω, ενδιαφέρουσα είναι και η άποψη του Vaknan (1999) ο οποίος, βασιζόμενος στην εθνοψυχολογία, εξηγεί το πως ο ναρκισσισμός δημιουργείται σε φτωχές χώρες όπως είναι η Ελλάδα. Πέραν του ότι θεωρεί ότι για τις χώρες των Βαλκανίων καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του ναρκισσισμού τους  ήταν η μακραίωνη Τουρκοκρατία και η αντίστοιχη καταπίεση και υποδούλωση των λαών αυτών από τους Τούρκους, δίνει έμφαση και στην οικονομική εξαθλίωση των χωρών αυτών και τη μόνιμη φτώχεια τους (σε σύγκριση με τη Δυτική Ευρώπη). Η φτώχεια και η υποδούλωση όπως έχω αναφέρει και στο κείμενό μου «Ραγιαδισμός και νεοαποικιοκρατία» δημιουργεί μία εσωτερικευμένη πολιτισμική και εθνική κατωτερότητα.

Ο Vaknan (1999) θεωρεί ότι οι λαοί σε αυτές τις χώρες ανέπτυξαν ψυχολογικούς μηχανισμούς άμυνας για να προστατεύσουν το Εγώ τους που υπέφερε από την κακουχία της καθημερινότητας.
Οι λαοί αυτοί πιστεύουν στα θαύματα και στους μεσσίες γι’αυτό και παραμένουν αδρανείς ελπίζοντας ότι ένα θαύμα ή ένας «μεσσίας» θα τους σώσει. Οι ηγέτες των χωρών αυτών τους λένε διαρκώς ψέματα  (στη χώρα μας είναι ο κανόνας και μάλιστα το ψέμα διαχέεται και στα πιο χαμηλά σκαλοπάτια της κοινωνίας και έτσι οι πάντες λένε ψέματα για το παραμικρό).

 Ο λαός από την άλλη θέλει μία έντιμη ηγεσία που θα τον γλιτώσει από τις κακουχίες, η δε λαχτάρα του είναι τόσο έντονη, που με την κατάλληλη προπαγάνδα από τα ΜΜΕ μπορεί να πιστέψει τον οποιονδήποτε του τάξει οτιδήποτε. Είναι έτοιμος να πιστέψει ακόμα και την πιο παρανοϊκή προσωπικότητα πολιτικού, τον Πατερούλη ή τη Μητερούλα που τα ΜΜΕ θα τον έχουν κάνει να πιστέψει ότι είναι ο σωτήρας-μεσσίας του. Κατ'αυτό τον τρόπο, σημειώνεται άνοδος του αυταρχισμού , γιατί αυτός ο παρανοϊκός/η Πατερούλης/Μητερούλα θα ισχυρίζεται ότι υποστηρίζει τη δημοκρατία, στην πραγματικότητα όμως, την περιφρονεί πλήρως.  Ο Πατερούλης αυτός είναι εκείνος που θα φτιάξει κομματικούς στρατούς στο δημόσιο τομέα από φίλους και συγγενείς (πάγια και δοκιμασμένη τακτική στον τόπο μας) και θα αποκαλεί όσους εναντιώνονται σε αυτόν «φασίστες» (προσφιλής έκφραση τελευταία που στρέφεται εναντίον όποιου διαφωνεί μαζί μας ακολουθώντας το «όποιος δεν είναι μαζί μας είναι εναντίον μας»). 

Στις φτωχές αυτές χώρες, σύμφωνα με τον Vaknan, έχουμε διαστρέβλωση της πραγματικότητας  που επιτυγχάνεται με τα ψέματα στον πολιτικό λόγο (βλ. υποσχέσεις που δόθηκαν, δεν τηρήθηκαν αλλά κανείς από τους πολιτικούς δεν έχει την ευθιξία να παραιτηθεί, τουναντίον με θράσος συνεχίζουν να παραμένουν στη θέση τους) και τη διαφθορά (στην οποία η κυριαρχούσα οικογενειοκρατία στον πολιτικό βίο συντελεί τα μάλα). Η διαστρέβλωση αυτή της πραγματικότητας, δημιουργεί ένα περιβάλλον ψευδαίσθησης και αρρωστημένης φαντασίας το οποίο είναι επιδεκτικό στους ψευδοσωτήρες κάθε τύπου.

Η ηγεσία στις χώρες αυτές αντί να παραδεχτεί ότι τα λάθη και οι αποτυχίες της είναι αυτά που δημιούργησαν μεγάλες δυσχέρειες και χαμηλή αυτοεκτίμηση στον λαό, αντίθετα τα αντιστρέφει και θεωρεί τον λαό υπεύθυνο για τις αποτυχίες της («μαζί τα φάγαμε», οι κακοί δημόσιοι υπάλληλοι, ο τεμπέλης Έλληνας κτλ. ) προκειμένου οι ίδιοι (η πολιτική ηγεσία) να μην φέρουν καμία ευθύνη και να συνεχίσουν ανενόχλητοι το έργο της διαφθοράς. Όσοι δε αντιμάχονται της κατάστασης αυτής θεωρούνται γραφικοί (στην καλύτερη περίπτωση).

Ο λαός, πλέον, υιοθετεί μία επιθετική ψευδο-αυτοπεποίθηση (φαινόμενα μαζικής κακίας, φθόνου, κουτσομπολιού, αγενούς συμπεριφοράς, πλήρους έλλειψης σεβασμού προς τον συνάνθρωπο)  που είναι πολύ κοντά στον ομαδικό ναρκισσισμό. Η επιθετική αυτή αυτοπεποίθηση δεν είναι πραγματική αλλά λειτουργεί, όπως προαναφέρθηκε, ως μηχανισμός άμυνας. Αποτέλεσμα όμως είναι ότι μία τέτοια στάση δεν επιλύει κανένα πρόβλημα, αντίθετα δημιουργεί εκρηκτικές καταστάσεις.

Καμία οικονομική λύση δεν πρόκειται να επιβιώσει σε μία άρρωστη κοινωνία όπως είναι η ναρκισσιστική.  Η οποιαδήποτε απαλλαγή από το οικονομικό και πολιτικό πρόβλημα προϋποθέτει συστηματική κατανόηση των αιτιών του που θα επέτρεπαν την αλλαγή του, αλλαγή που όμως  θα περιλαμβάνει απαραιτήτως την καταπολέμηση του ομαδικού ναρκισσισμού μας.


Ενδεικτική βιβλιογραφία

ΜαστρογιάννηΦ. 2016. Take the money & run 1 (Συνέντευξη με Κατερίνα Μάτσα).Αθήνα: Εκδ. Αρναούτη.
Μαστρογιάννη, Φ. 2016. Ραγιαδισμός και Νεοαποικιοκρατία. Διαθέσιμο στο:http://mastroyanni.blogspot.in/2016/11/blog-post_21.html

Ξένη

BabiakP. , HareR.D. 2006. Snakes in Suits – When Psychopaths go to Work. HarperCollins.
Boyd, R. 2010. Narcissistic Leaders and their Manipulation in Group Dynamics. Διαθέσιμο στο: http://energeticsinstitute.com.au/narcissistic-group-dynamics/
Burch, J.G., Foo, G. 2010. Schizotypal and dependent personality characteristics and managerial performance, Australian Psychologist, Volume 45, Issue 4
December 2010, σελ. 290–298
Lasch, C. 1979. The Culture of Narcissism. NY: W.W. Norton & Company.
MacDonald. P. 2014. Narcissism in the Modern World. Psychodynamic Practice 
Individuals, Groups and Organisations, Volume 20, No. 2., σελ. 144-153.
Twenge, J. Campell, K. 2009.The Narcissism Epidemic: Living in the Age of Entitlement. UK: Simon and Schuster.
Williams, V. 2016. Me! Me! Me! Are we living through a narcissism epidemic? Διαθέσιμο στο: https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2016/mar/02/narcissism-epidemic-self-obsession-attention-seeking-oversharing
Vaknin, S. 1999. Homo Balkanus.
Διαθέσιμο στο: http://samvak.tripod.com/pp25.html
                                                                           ΠΗΓΗ

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΕΔΩ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΚΑΙΓΕΤΑΙ ΚΑΙ Η ΑΧΤΣΙΟΓΛΟΥ ΠΗΔΙ@Τ@Ν ΣΤΟ ΧΙΛΤΟΝ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΜΣΕΝ;;;- ΒΡΕ TI MAΘΑΙΝΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΟΤΑΝ ΚΑΝΕΙ ΜΙΑ ΓΥΡΑ ΣΤΟ… (ΦΩΤΟ)

Τι μαθαίνει κανείς όταν κάνει μια γύρα στο facebook από τα σχόλια και μόνο για την Έφη Αχτσιόγλου, την σκληρή σύμβουλο του Κατρούγκαλου που έγινε ως διά μαγείας υπουργός με ρεκόρ ευνοιοκρατίας…

Τι συνέβη πραγματικά στο Πολυτεχνείο; Ποιοί το οργάνωσαν και γιατί; Colpo Grosso

Ο βρώμικος ρόλος των Εβραιοσιωνιστών, το «υποχείριο» Ιωαννίδης και ο άτολμος Παπαδόπουλος!

Σαν εισαγωγή
Τα γεγονότα του Πολυτεχνείου τον Οκτώβριο του 1973 έχουν τόσο

ΓΙΑ ΔΕΙΤΕ ΤΙ ΑΛΛΟ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕ Η GOOGLE maps/space/mars

ANOIΞΤΕ ΤΟΝ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΚΑΙ ΖΟΥΜΑΡΕΤΕ ...ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΔΙΚΑ ΣΑΣ ...

ΤΟ ΧΑΝΕΙ ΤΟ ΠΑΙΓΧΝΙΔΙ Ο ΣΟΥΛΤΑΝΟΣ - ΗΠΑ-Γαλλία προειδοποιούν την Τουρκία: «Την επόμενη φορά θα σε βυθίσουμε»

Η Τουρκία έχει προειδοποιηθεί από τρίτους- ΗΠΑ-Γαλλία- ότι πρέπει να αποφύγει τις όποιες ακραίες ενέργειες ενόψει της έναρξης των γεωτρήσεων στο τεμάχιο 11 της κυπριακής ΑΟΖ. Οι προειδοποιήσεις

ΑΠΟΚΗΡΥΣΣΕΙ Η ''ΙΕΡΑ'' ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΟΝ ΠΑΤΗΡ ΚΛΕΟΜΕΝΗ: Ο «κληρικός» που ξορκίζει τα «διαβολικά» ΑΤΜ και σχίζει τα 50ευρα

Την θέση της από τον ιδιόρυθμο ρασοφόρο που αυτοαποκαλείται πατήρ – Κλεομένης, διαχωρίζει η Ιερά Σύνοδος, λέγοντας ότι δεν ανήκει στην τάξη των κληρικών.

Μοσούλη: Μαζικές αυτοκτονίες ΙΣΛΑΜΟΠΊΘΗΚΩΝ του ISIS και των οικογενειών τους για να μην παραδοθούν

Διοικητές και μαχητές ισλαμοπίθηκοι του ISIS έχουν αυτοκτονήσει πυροδοτόντας, τις εκρηκτικές τους ζώνες στην περιοχή της παλιάς Μοσούλης, προκειμένου να αποτρέψουν τον Ιρακινό Στρατό